Hai nhà báo chuyên viết đấu tranh chống tham nhũng bị bắt

TT- - * Thượng tá Đinh Văn Huynh điều tra viên cao cấp trưởng phòng 9 C14 cũng bị bắtTTO - Hai nhà báo nổi tiếng đấu tranh chống tham nhũng tiêu cực là Nguyễn Văn Hải (33 tuổi Phó trưởng Văn phòng đại diện kiêm Bí thư Chi bộ Văn phòng đại diện báo Tuổi Trẻ tại Hà Nội) Nguyễn Việt Chiến (56 tuổi phóng viên báo Thanh Niên) đã bị cơ quan An ninh điều tra (Bộ Công an) khởi tố bắt tạm giam chiều 12-5.Các nhà báo này bị khởi tố bị can về tội "lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo điều 281 BLHS.Quyết định khởi tố bị can cho rằng hai nhà báo Nguyễn Văn Hải và Nguyễn Việt Chiến đã đưa những thông tin sai sự thật về vụ án Bùi Quang Hưng và Bùi Tiến Dũng cùng đồng bọn phạm tội tổ chức đánh bạc và đánh bạc; vụ án Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng Đưa nhận hối lộ tham ô tài sản tại Ban Quản lý dự án 18.Cùng bị bắt trong vụ án này còn có thượng tá Đinh Văn Huynh điều tra viên cao cấp trưởng phòng 9 của C14.Trước đó cơ quan An ninh điều tra (Bộ Công an) đã khởi tố vụ án "Cố ý làm lộ bí mật Nhà nước" theo điều 263 BLHS và "lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước quyền lợi ích hợp pháp của tổ chức công dân" theo điều 258 BLHS.Liên quan đến vụ án này từ tháng 5-2007 khi quá trình điều tra các vụ án tiêu cực liên quan đến PMU18 do Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (C14 Bộ Công an) thụ lý bước vào giai đoạn kết thúc hàng chục phóng viên của các báo từ Trung ương đến địa phương đã bị mời lên cơ quan An ninh điều tra để trả lời câu hỏi về việc lấy thông tin từ đâu kiểm chứng như thế nào đối với các thông tin mà cơ quan chức năng cho rằng sai sự thật.14g chiều qua hai nhà báo Nguyễn Văn Hải và Nguyễn Việt Chiến có mặt tại trụ sở cơ quan An ninh điều tra theo yêu cầu của cơ quan công an. Tại đây các điều tra viên đã tống đạt quyết định khởi tố bị can và đưa hai nhà báo về nhà riêng và trụ sở văn phòng đại diện để khám xét.Nhà báo Nguyễn Việt Chiến sinh năm 1952 đã từng phục vụ trong quân đội. Tốt nghiệp đại học ngành địa chất Nguyễn Việt Chiến công tác tại Báo Văn Nghệ trước khi về làm phóng viên Báo Thanh Niên từ năm 1993 chuyên theo dõi mảng nội chính.Theo đánh giá của Ban Biên tập Báo Thanh Niên Nguyễn Việt Chiến là nhà báo nhiệt huyết chín chắn và có nhiều bài viết dũng cảm đấu tranh chống tiêu cực đặc biệt trong vụ án "Năm Cam và đồng bọn" được dư luận đánh giá cao. Ngoài lĩnh vực báo chí Nguyễn Việt Chiến còn là nhà thơ có tài. Anh đã đoạt nhiều giải thưởng thơ của Báo Văn Nghệ Tạp chí Văn nghệ Quân đội và gần đây được giải thưởng thơ của Hội Nhà văn.Tại nhà riêng nhà báo Nguyễn Văn Hải việc khám xét kéo dài khoảng 30 phút cơ quan điều tra thu giữ một CPU máy tính một điện thoại và một số tài liệu liên quan. Tại văn phòng báo Tuổi Trẻ tại Hà Nội việc khám xét kéo dài đến hơn 19g cơ quan công an cũng thu giữ một CPU máy tính cùng một số tài liệu liên quan. Tương tự tại nhà riêng của nhà báo Nguyễn Việt Chiến và trụ sở báo Thanh Niên tại Hà Nội cơ quan công an cũng thu giữ một số tài liệu giấy tờ và CPU máy tính. Ban biên tập báo Tuổi Trẻ đã mời luật sư Trần Văn Tạo tham gia tiến trình tố tụng bảo vệ quyền lợi cho nhà báo Nguyễn Văn Hải.Nhà báo Nguyễn Văn Hải năm nay 33 tuổi vào Đảng từ năm 21 tuổi - khi còn là sinh viên Phân viện Báo chí và tuyên truyền (nay là Học viện Báo chí và tuyên truyền). 12 năm lăn lộn với nghề báo bút danh N.V.Hải N.V.H. trên báo Tuổi Trẻ gắn liền với hàng loạt vụ án lớn như vụ Thủy cung Thăng Long vụ tham nhũng ở dự án Mường Tè vụ Lã Thị Kim Oanh vụ tiêu cực dầu khí vụ tiêu cực ở Thanh tra Chính phủ vụ tiêu cực ở ngành hàng không vụ tham nhũng đất đai Đồ Sơn vụ án ở PMU18...Năm 2003 Nguyễn Văn Hải cùng đồng nghiệp Tuổi Trẻ được trao giải A Giải báo chí toàn quốc với loạt bài chống nạn cơm tù xe cướp trên quốc lộ 1A. Ban biên tập và đồng nghiệp Tuổi Trẻ luôn đánh giá cao năng lực đặc biệt là đạo đức và lối sống của Nguyễn Văn Hải cả với tư cách một nhà báo lẫn tư cách một công dân.Với báo Tuổi Trẻ nhà báo Nguyễn Văn Hải là một con người có bản lĩnh đấu tranh không khoan nhượng với cái xấu. Việc nhà báo Nguyễn Văn Hải được tín nhiệm cử giữ chức Phó trưởng Văn phòng đại diện báo Tuổi Trẻ kiêm Bí thư Chi bộ Văn phòng đại diện báo Tuổi Trẻ tại Hà Nội đã phần nào nói lên điều đó.Trong quá trình xử lý đăng tải thông tin về vụ án tiêu cực ở PMU18 báo Tuổi Trẻ có một số thông tin không chính xác và ngay sau đó đã cải chính kịp thời trên mặt báo có tin cải chính tới hai lần. Những sơ suất này đều được Ban biên tập Tuổi Trẻ rút kinh nghiệm sâu sắc ở các khâu trong đó có vấn đề tỉnh táo thận trọng tránh nôn nóng khi đưa tin về các vụ chống tham nhũng.Bản thân nhà báo Nguyễn Văn Hải cũng đã rút được nhiều bài học kinh nghiệm cho bản thân đồng thời giúp đỡ rất hiệu quả đối với các đồng nghiệp trong mỗi bản tin đưa lên mặt báo.Nhóm PV VPHNViệc khởi tố bắt giam hai nhà báo Nguyễn Văn Hải và Nguyễn Việt Chiến chiều qua đã thực sự gây rúng động làng báo. Hàng loạt blogger nhà báo từ Nam chí Bắc ngay lập tức bày tỏ thái độ của mình. Đau buồn và phẫn nộ!Họ phẫn nộ vì biết rõ đồng nghiệp vừa bị bắt của mình là ai đã sống và viết như thế nào để bảo vệ cuộc sống tươi đẹp này trước lũ sâu mọt. Không hề cường điệu khi nói rằng đồng nghiệp của chúng tôi - Nguyễn Văn Hải - là một nhà báo tử tế một nhà báo trẻ đầy chuẩn chất Tuổi Trẻ tại phía Bắc.Đồng nghiệp đó đang trả giá cho những dòng tin của mình về vụ PMU18 - một vụ án chưa kết thúc và đang có những diễn biến kỳ lạ. Ai ở trong hậu trường vụ án này mới hiểu hết sự kỳ lạ và phức tạp của nó. Ai đó đã đúng khi nói rằng công lý dường như bị nhạo báng qua vụ án này và nhà báo đã trở thành nạn nhân.Và thật khó hiểu khi hai nhà báo này bị khởi tố theo điểu 281 bộ luật hình sự :"lởi dụng chức vụ quyển hạn khi thi hành công vụ”. Và điều 281 này nằm trong mục A chưong XXI về các "tội phạm tham nhũng" (!!?). Thật kỳ lạ !Còn nhớ cách đây không lâu trên tạp chí Nghề báo trung tướng Nguyễn Việt Thành (Tư Bốn) Phó chánh văn phòng Ban chỉ đạo trung ương về phòng chống tham nhũng đã đề cập đến việc hàng chục nhà báo viết về vụ PMU18 đuợc mời lên cơ quan an ninh điều tra làm việc. Ông có nói một câu thế này : "Các nhà báo đừng vì sai sót nhỏ mà chùn bước mà giảm ý chí chiến đấu chống tham nhũng. Tôi hiểu là Đảng nhà nước và nhân dân rất tin tưởng các bạn !".Kính thưa đồng chí Tư Bốn chiều qua nhiều nhà báo đã tự hỏi mình về sự chùn bước và ý chí chiến đấu chống tham nhũng ấy khi những đồng nghiệp tử tế và trong sáng của họ được xe cảnh sát đưa vào trại giam.

BÙI THANH

* Ông Lê Quốc Trung - Phó Chủ tịch thường trực Hội nhà báo Việt Nam:Chúng tôi sẽ có trách nhiệm với hội viênNgay khi nhận được thông tin về sự việc nhà báo Nguyễn Văn Hải (báo Tuổi Trẻ) và nhà báo Việt Chiến (báo Thanh Niên) bị khởi tố và bắt tạm giam qua điện thoại ông Lê Quốc Trung - Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam - chia sẻ với Tuổi Trẻ rằng: "Hội Nhà báo Việt Nam sẽ có trách nhiệm với hội viên".Ông Lê Quốc Trung cho biết: "Lâu nay chúng tôi đã nghe phong thanh về khả năng sẽ có nhà báo bị khởi tố vì có liên quan đến việc đưa tin vụ PMU 18. Bây giờ khi cơ quan chức năng đã có quyết định khởi tố dĩ nhiên đây là việc rất đáng tiếc... Việc này liên quan đến pháp luật và cũng liên quan đến hội viên Hội nhà báo Việt Nam vì vậy Hội sẽ tìm hiểu kỹ lưỡng và có thái độ chính thức khi có thông tin đầy đủ. Trong ngày hôm nay (13-5) chúng tôi sẽ bước đầu tiếp cận với cơ quan chức năng đề tìm hiểu trước mắt giao cho Ban kiểm tra của Hội tìm hiểu rõ nội vụ để báo cáo lại lãnh đạo Hội"."Bản thân tôi rất buồn khi được báo tin này... Tất nhiên Hội luôn luôn có trách nhiệm với hội viên của mình trên cơ sở thực hiện đúng pháp luật" - Ông Lê Quốc Trung khẳng định.* Ông Nguyễn Quốc Phong - Phó Tổng Biên Tập báo Thanh Niên:Tôi cảm thấy không bình thường!"Tôi cho rằng việc khởi tố bắt giam hai nhà báo của báo Thanh niên và báo Tuổi Trẻ vào thời điểm này là không bình thường" - Ông Nguyễn Quốc Phong - Phó Tổng biên tập báo Thanh Niên - bày tỏ”.Theo ông Phong nhà báo Nguyễn Việt Chiến đã từng phục vụ trong quân đội. Vốn là kĩ sư địa chất đam mê thơ nhà báo Nguyễn Việt Chiến công tác công tác tại báo Văn nghệ đến 1993 về làm phóng viên báo Thanh Niên theo dõi mảng nội chính chuyên viết bài điều tra và đấu tranh chống tiêu cực. Các đồng nghiệp đều cho rằng Nguyễn Việt Chiến là một cây bút chín chắn nhiệt huyết nghiêm túc trong lĩnh vực được phân công và có nhiều bài viết trên báo Thanh Niên trong vụ án "Năm Cam và đồng bọn" được dư luận đánh giá cao.Ngoài lĩnh vực báo chí Nguyễn Việt Chiến còn là nhà thơ và phê bình văn học có tài. Anh đã đoạt nhiều giải thưởng thơ của báo Văn Nghệ Văn Nghệ Quân đội và gần đây được giải thưởng thơ của Hội Nhà văn."Chúng tôi sẽ tiến hành các thủ tục pháp lý cần thiết như thuê luật sư để bảo vệ phóng viên của mình" - Ông Nguyễn Quốc Phong nói.

VÕ VĂN THÀNH ghi

Những câu hỏi chờ được trả lời !Điều mà hầu hết những người làm báo không ngờ tới cuối cùng đã xảy ra cơ quan an ninh điều tra đã ra lệnh khởi tố bắt tạm giam hai phóng viên Báo Thanh Niên và Báo Tuổi Trẻ. Có quá nhiều băn khoăn khó hiểu xung quanh sự kiện gây chấn động dư luận này.Có thể nói thời điểm vụ PMU 18 nổ ra (đầu năm 2006) là thời điểm nóng nhất của báo chí Việt Nam kể từ vụ án Năm Cam hồi năm 2001. Đã có hàng trăm nhà báo của hàng chục cơ quan báo chí được huy động để đưa tin về vụ án này. Hầu hết các nhà báo lao vào điểm nóng ấy chỉ với một mong muốn: Vụ án sẽ được làm đến cùng những kẻ sâu mọt tham nhũng tiền thuế của dân sẽ bị trừng trị nghiêm khắc.Chúng tôi những nhà báo tham gia đưa tin về vụ án PMU 18 đã thường trực 24/24 tại mọi nơi từ nhà riêng đối tượng tình nghi đến trực chiến tại cổng Cơ quan điều tra C14 mở mọi mối quan hệ từ các nguồn tin với một mong muốn duy nhất: đưa tin chính xác nhất nóng nhất đến với hàng triệu độc giả.Trớ trêu thay một năm sau khi "vụ án điểm PMU 18" nổ ra hàng chục người viết bài chống tiêu cực vụ PMU 18 đã bị gọi lên lấy lời khai trước cơ quan an ninh điều tra. Trong nhiều ngày liền phóng viên Việt Chiến (đã 56 tuổi) liên tục bị hỏi về nguồn tin khi viết các bài báo liên quan đến vụ PMU 18 trong đó trọng điểm là bài Bùi Tiến Dũng đã khai đưa tiền chạy án cho gần 40 nhân vật quan trọng đăng trên Báo Thanh Niên ngày 16-4-2006.Và hai năm sau khi những kẻ đánh bạc tham nhũng bị khởi tố và đưa vào nhà giam tháng 5-2008 hai phóng viên (thuộc hàng những nhà báo giỏi nhất trong làng phóng viên nội chính phía Bắc) đã bị bắt. Họ bị bắt với tội danh: Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.Tổng số đã có hơn 1.000 bài báo viết về vụ PMU 18 đăng trên gần 100 tờ báo trong đó có một số bài có thông tin không chính xác đăng trên khoảng hơn chục tờ báo thậm chí có cả bài báo sai sự thật. Trong năm 2007 và đầu năm 2008 đã có hàng chục phóng viên bị gọi lên lấy lời khai tại cơ quan an ninh điều tra (trong đó có cả phóng viên trong ngành công an).Nhưng cuối cùng cho đến nay chỉ có 2 phóng viên bị khởi tố trớ trêu thay đó lại là hai phóng viên của hai tờ báo luôn đi hàng đầu trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng tiêu cực - Báo Thanh Niên Báo Tuổi Trẻ. Điều này có công bằng không? Có đúng đường lối quan điểm và quyết tâm chống tham nhũng chống tiêu cực của Đảng và Nhà nước không?Về mặt pháp lý: Người phạm tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ theo pháp luật là người vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ quyền hạn làm trái công vụ gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước của xã hội quyền và lợi ích của công dân.Đối chiếu với điều trên PV Nguyễn Việt Chiến là người có bề dày trong việc viết bài chống tham nhũng từng góp phần làm rõ đưa ra công luận nhiều vụ án nóng như vụ Năm Cam vụ cầu thủ bán độ vụ Khánh trắng vụ lấn chiếm xây dựng trái phép trên đê Yên Phụ... PV Nguyễn Việt Chiến nói riêng và các nhà báo nước nhà nói chung đều hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng Chính phủ quyết liệt đấu tranh chống tham nhũng mà không quản vất vả hiểm nguy để săn tin kiểm chứng thông tin đưa đến bạn đọc những thông tin chính xác và nóng nhất.Trong vụ việc này PV Nguyễn Việt Chiến hoàn toàn làm theo chức phận của một nhà báo là đưa tin (với những thông tin lấy từ nguồn tin có căn cứ) cung cấp đến bạn đọc để chống tiêu cực. Anh không hề có động cơ cá nhân không vì vụ lợi không vượt quyền hạn cho phép. Tất cả chỉ vì một động cơ: Chống tham nhũng bảo vệ chế độ. Vậy tại sao phóng viên này lại bị khép tội "lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ"?Những thông tin mà PV Nguyễn Việt Chiến có được đều từ các nguồn tin có căn cứ nguồn tin từ cơ quan điều tra từ Viện Kiểm sát... mà phóng viên này đã xây dựng suốt hơn 10 năm làm mảng nội chính của Báo Thanh Niên. Động cơ phóng viên viết bài hoàn toàn trong sáng.Còn về hậu quả nếu vụ án PMU 18 có oan sai có làm dư luận hiểu sai về một số cán bộ cơ quan nhà nước thì lỗi đó trước hết thuộc về những người từ cơ quan tố tụng đã cung cấp thông tin cho nhà báo. Không thể vì có oan sai mà đổ hoàn toàn lỗi này cho các nhà báo. Và nếu như trong thời điểm nào đó các nhà báo chân chính có sai sót thì các cơ quan chức năng có thể góp ý rút kinh nghiệm trên tinh thần đồng chí trên tinh thần đồng đội cùng chiến hào chống tham nhũng chống tiêu cực.Trong một cuộc họp gần đây với lãnh đạo các cơ quan báo chí do Ban Tuyên giáo Trung ương Bộ Thông tin và Truyền thông Hội Nhà báo chủ trì Phó tổng biên tập Báo Thanh Niên nhà báo Nguyễn Quốc Phong đã bày tỏ mối băn khoăn về thông tin đang lan truyền sẽ có khởi tố bị can những người viết bài liên quan đến vụ PMU 18.Ông Phong có nêu: Không rõ vụ việc nói trên cơ quan pháp luật có trao đổi với Ban Tuyên giáo Trung ương Bộ Thông tin và Truyền thông và Hội Nhà báo với tư cách là những cơ quan định hướng dư luận quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi nhà báo? Ông Phong nhắc lại câu chuyện cũ cách đây khoảng chục năm.Khi đó cũng tại một buổi họp với báo chí Trưởng ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương ông Hữu Thọ đã kể lại một câu chuyện: khi cơ quan pháp luật ra lệnh bắt giam nhà báo Hoàng Linh Tổng biên tập Báo Doanh nghiệp Việt Nam ông Hữu Thọ có nói rằng khi nghe phong thanh có chuyện bắt Tổng biên tập Hoàng Linh ông Thọ đã bày tỏ quan điểm là phải thật thận trọng.Nhưng vì không có sự trao đổi nên phía Ban Tư tưởng Văn hóa lúc đó cũng không có văn bản bày tỏ quan điểm chính thống. Đến khi vụ án Nguyễn Hoàng Linh không xử được thì các cơ quan pháp luật có đặt vấn đề tham khảo ý kiến ông Hữu Thọ ông đã trả lời: "Lúc bắt có hỏi tôi đâu đến khi không kết tội được và muốn thả thì mới hỏi tôi là thế nào?"... Không biết trong vụ việc bắt hai nhà báo lần này các cơ quan trên có được tham khảo ý kiến?Về trách nhiệm của Bộ Công an. Trong 2 năm phản ánh về diễn biến vụ án PMU 18 tòa soạn và Ban Biên tập Báo Thanh Niên không hề nhận được bất cứ một văn bản nào từ cơ quan điều tra vụ án từ Tổng cục Cảnh sát từ Bộ Công an từ Viện KSND tối cao thông báo về việc báo đăng tin bài không chính xác về vụ PMU 18. Tại sao Bộ Công an có người phát ngôn nhưng không công khai đưa ra những thông tin cảnh báo báo chí từ khi các cơ quan báo chí mới đưa tin về vụ án này.Tại sao Bộ Công an không cung cấp thông tin chính thống từ phía Bộ? Nếu cho rằng báo chí có nhiều sai sót trong việc phản ánh vụ án PMU 18 thì trước hết Bộ Công an cần làm rõ trách nhiệm của một số đồng chí lãnh đạo Bộ Công an và Tổng cục Cảnh sát Cơ quan điều tra vụ án trách nhiệm người phát ngôn Bộ Công an của Văn phòng Bộ Công an của Trung tâm báo chí Bộ Công an... là những người những cơ quan đã không liên lạc với báo chí trong suốt 2 năm qua để điều chỉnh những thông tin mà họ cho là báo chí đã đưa không chính xác về vụ PMU 18.Những phóng viên theo dõi ngành trong suốt 2 năm qua đã dự rất nhiều cuộc họp với các cơ quan của Bộ Công an để tuyên truyền công tác cho ngành nhưng chưa có cuộc họp nào nhắc nhở kịp thời về những thông tin sai (nếu có). Trong suốt thời gian báo chí đăng nhiều tin bài về vụ án PMU 18 chúng tôi cũng không hề thấy Bộ Công an phối hợp kịp thời với Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương trong các thời điểm "nóng" để chỉ ra những thông tin chưa chính xác của báo chí và có hướng điều

chỉnh. Vậy sự "im lặng" kéo dài của Bộ Công an trong thời gian này có nguyên cớ gì?

Thật đáng tiếc trong khi Đảng Chính phủ kêu gọi chống tham nhũng và đánh giá cao vai trò của báo chí trong công cuộc chống tham nhũng thì hai phóng viên "nhiệt huyết có nghề" của hai tờ báo có uy tín đã bị bắt. Trước khi bị đưa đến nơi tạm giam nhà báo Nguyễn Việt Chiến vẫn khẳng khái: "Tôi không có tội gì tôi chỉ có tội duy nhất là tội tích cực chống tham nhũng. Tôi đã mời hai luật sư bảo vệ cho tôi và tôi sẽ đấu tranh đến cùng để bảo vệ lẽ phải cho mình".Báo Thanh Niên hoàn toàn ủng hộ và sẽ đứng bên cạnh nhà báo Nguyễn Việt Chiến trong cuộc đấu tranh này. Chúng tôi tin tưởng bạn đọc sẽ tiếp tục đặt lòng tin vào tất cả các nhà báo chân chính đồng thời sẽ hợp tác chặt chẽ với cơ quan pháp luật làm sáng tỏ sự việc vì lợi ích của đất nước và dân tộc.

Thanh Niên